บทนำ
สำนักการจราจรและขนส่ง กรุงเทพมหานคร ได้ดำเนินการสำรวจข้อมูลเวลาในการเดินทางด้วยวิธี Floating Car Method เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มอัตราเร็วเฉลี่ยบนโครงข่ายถนน ถนน 51 เส้นทาง ในช่วงเวลาเร่งด่วน โดยจำแนกตามลักษณะทางกายภาพของพื้นที่ออกเป็น 3 โซน ได้แก่ พื้นที่ชั้นใน ชั้นกลาง และชั้นนอก เพื่อประกอบการกำหนดทิศทางนโยบายการจราจรและพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะ
วิธีรถสำรวจตามกระแสจราจร (Floating Car Method)
เก็บข้อมูลโดยให้รถสำรวจวิ่งตามกระแสจราจรบนเส้นทางที่กำหนด บันทึกเวลาและระยะทางตั้งแต่จุดเริ่มต้นถึงจุดสิ้นสุดของเส้นทางในแต่ละเที่ยว แล้วคำนวณอัตราเร็วเฉลี่ย (Average Speed) โดยดำเนินการซ้ำหลายเที่ยวในช่วงเร่งด่วนเช้า (07:00–09:00) และช่วงเร่งด่วนเย็น (16:00–18:00) แยกทิศทางขาเข้า (Inbound) และขาออก (Outbound) เพื่อให้ได้ค่าที่สะท้อนสภาพการจราจรจริงบนถนนสายหลัก
เส้นทางสำรวจเวลาในการเดินทาง
แสดงเส้นทางที่รถสำรวจวิ่งเก็บข้อมูลบนแผนที่ OpenStreetMap แยกสีตามโซนพื้นที่
แหล่งข้อมูล: สำนักการจราจรและขนส่ง กทม.
มุมมองระดับโลก: กรุงเทพมหานครในดัชนีการจราจร TomTom (TomTom Traffic Index)
ข้อมูลจากระบบกำหนดตำแหน่งบนพื้นโลก (GPS) ครอบคลุมระยะทางกว่า 3.65 ล้านล้านกิโลเมตรทั่วโลก ปี ค.ศ. 2025
ด้านความแออัดของการจราจร
(Congestion Rank)
(Congestion Level)
ช่วงเร่งด่วนเช้า · ความแออัด 88.4%
ช่วงเร่งด่วนเย็น · ความแออัด 126.5%
กรุงเทพมหานครอยู่ในอันดับ 10 ของโลกด้านความแออัดของการจราจร (Congestion) โดยใช้เวลาเดินทางมากกว่าสภาพการจราจรคล่องตัว (Free-flow) ถึง 67.9% ข้อมูลของ TomTom มาจากข้อมูล GPS ขนาดใหญ่ (Big Data) ครอบคลุมถนนทุกสายรวมทางด่วน ตลอด 24 ชั่วโมง 365 วัน จึงไม่ควรเปรียบเทียบโดยตรงกับข้อมูลของ สจส. ซึ่งสำรวจเฉพาะถนน 51 เส้นทางในช่วงเร่งด่วนด้วยวิธีรถสำรวจตามกระแสจราจร (Floating Car Method)
เปรียบเทียบเชิงตัวเลข: สจส. ปี พ.ศ. 2568 และ TomTom Traffic Index ปี ค.ศ. 2025
| ตัวชี้วัด | สจส. ชั้นใน* 27 เส้นทาง |
สจส. ชั้นกลาง* 17 เส้นทาง |
สจส. ชั้นนอก* 7 เส้นทาง |
TomTom ค.ศ. 2025** พื้นที่เมือง (City Area) |
|---|---|---|---|---|
วิธีการสำรวจ Method |
Floating Car Method | GPS Big Data (Probe) | ||
อัตราเร็วเฉลี่ย (กม./ชม.) สจส.: ขาเข้า (เฉลี่ยเช้าและเย็น) |
15.27 | 22.20 | 25.99 | เช้า 23.30 เย็น 19.10 ไม่แยกขาเข้า–ขาออก |
อัตราเร็วเฉลี่ย (กม./ชม.) สจส.: ขาออก (เฉลี่ยเช้าและเย็น) |
17.16 | 28.45 | 35.37 | |
เวลาเดินทาง 10 กม. สจส.: ขาเข้า |
39.29 นาที | 27.03 นาที | 23.09 นาที | เช้า 25:45 เย็น 31:25 ไม่แยกขาเข้า–ขาออก |
เวลาเดินทาง 10 กม. สจส.: ขาออก |
34.97 นาที | 21.09 นาที | 16.96 นาที | |
ระดับความแออัด Congestion Level |
ไม่มีการวัดค่าในรูปแบบนี้ | 67.9% | ||
ขอบเขตการสำรวจ |
27 เส้นทาง ช่วงเร่งด่วนเช้า–เย็น | 17 เส้นทาง ช่วงเร่งด่วนเช้า–เย็น | 7 เส้นทาง ช่วงเร่งด่วนเช้า–เย็น | ทุกสายทางรวมทางด่วน ตลอด 24 ชั่วโมง |
รายละเอียดพื้นที่ชั้นใน · ชั้นกลาง · ชั้นนอก
3 กลุ่ม · 50 เขตพื้นที่ชั้นใน 15 เขต
บริเวณรอบเกาะรัตนโกสินทร์
คลองสาน, ดินแดง, ดุสิต, ธนบุรี, บางกอกน้อย, บางกอกใหญ่, บางพลัด, บางรัก, ปทุมวัน, ป้อมปราบศัตรูพ่าย, พญาไท, พระนคร, ราชเทวี, สาทร, สัมพันธวงศ์
พื้นที่ชั้นกลาง 20 เขต
ตั้งแต่รอบเกาะรัตนโกสินทร์ถึงบริเวณถนนวงแหวน
คลองเตย, คันนายาว, จตุจักร, จอมทอง, บางกะปิ, บางเขน, บางคอแหลม, บางซื่อ, บึงกุ่ม, พระโขนง, ภาษีเจริญ, ยานนาวา, ราษฎร์บูรณะ, ลาดพร้าว, วังทองหลาง, วัฒนา, สะพานสูง, สวนหลวง, หลักสี่, ห้วยขวาง
พื้นที่ชั้นนอก 15 เขต
รอบนอกถนนวงแหวน
คลองสามวา, ดอนเมือง, ตลิ่งชัน, ทวีวัฒนา, ทุ่งครุ, บางขุนเทียน, บางนา, บางบอน, บางแค, ประเวศ, มีนบุรี, ลาดกระบัง, สายไหม, หนองจอก, หนองแขม
ตัวเลือกการแสดงผลแบบโต้ตอบ (Interactive Controls)
พื้นที่ชั้นกลาง
พื้นที่ชั้นนอก
ตารางข้อมูลอัตราเร็วเฉลี่ยรายถนน ปี พ.ศ. 2569
เลือกที่ส่วนหัวของโซน เพื่อขยายดูรายละเอียดรายถนน · ตารางมีแผนภูมิขนาดย่อ (Mini-chart) แสดง 4 ช่วงเวลาและทิศทาง และแผนที่ความร้อน (Heatmap) แสดงระดับอัตราเร็ว
พื้นที่ชั้นใน 27 เส้นทาง
15.17
18.38
14.35
14.70
| # | ชื่อถนน / ช่วงถนน | ระยะทาง (กม.) |
ช่วงเร่งด่วนเช้า | ช่วงเร่งด่วนเย็น | แผนภูมิขนาดย่อ (Mini-chart) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ขาเข้า | ขาออก | ขาเข้า | ขาออก | ||||
พื้นที่ชั้นกลาง 17 เส้นทาง
20.32
28.69
23.43
26.39
| # | ชื่อถนน / ช่วงถนน | ระยะทาง (กม.) |
ช่วงเร่งด่วนเช้า | ช่วงเร่งด่วนเย็น | แผนภูมิขนาดย่อ (Mini-chart) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ขาเข้า | ขาออก | ขาเข้า | ขาออก | ||||
พื้นที่ชั้นนอก 7 เส้นทาง
24.23
38.17
28.21
32.89
| # | ชื่อถนน / ช่วงถนน | ระยะทาง (กม.) |
ช่วงเร่งด่วนเช้า | ช่วงเร่งด่วนเย็น | แผนภูมิขนาดย่อ (Mini-chart) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ขาเข้า | ขาออก | ขาเข้า | ขาออก | ||||
* ถนนที่มีช่วงเดินรถทางเดียว (One-way) หรือสำรวจเฉพาะบางทิศทาง จะมีความยาวขาเข้าและขาออกไม่เท่ากัน (เลื่อนตัวชี้หรือแตะที่ค่าเพื่อดูความยาวของแต่ละทิศทาง) อัตราเร็วคำนวณจากระยะทางที่รถสำรวจวิ่งจริงในแต่ละเที่ยว
การวิเคราะห์แนวโน้มกรณีไม่มีมาตรการแทรกแซง (Business as Usual: BAU)
คาดการณ์ปีถัดไปจากแนวโน้ม 3 ปีล่าสุดของอัตราเร็วเฉลี่ยช่วงเร่งด่วน · ขาเข้า
พื้นที่ชั้นใน
ค่าคาดการณ์ ปี พ.ศ. 2570: - กม./ชม.
เวลาเดินทาง 10 กม.: - นาที
การเปลี่ยนแปลงต่อปี: - กม./ชม.
พื้นที่ชั้นกลาง
ค่าคาดการณ์ ปี พ.ศ. 2570: - กม./ชม.
เวลาเดินทาง 10 กม.: - นาที
การเปลี่ยนแปลงต่อปี: - กม./ชม.
พื้นที่ชั้นนอก
ค่าคาดการณ์ ปี พ.ศ. 2570: - กม./ชม.
เวลาเดินทาง 10 กม.: - นาที
การเปลี่ยนแปลงต่อปี: - กม./ชม.
หมายเหตุ: เป็นการคาดการณ์เชิงแนวโน้ม (Trend Projection) เพื่อเตือนความเสี่ยงเท่านั้น มิใช่แบบจำลองการจราจรระดับโครงข่าย (Network-level Traffic Model)
ตารางเปรียบเทียบอัตราเร็วเฉลี่ย ปี พ.ศ. 2560 และ 2569 (ทิศทางขาเข้า)
| กลุ่มพื้นที่ | ปี 2560 (กม./ชม.) | ปี 2569 (กม./ชม.) | ผลต่าง (กม./ชม.) | ร้อยละการเปลี่ยนแปลง |
|---|---|---|---|---|
| ชั้นใน | 15.33 | 15.44 | ▲ 0.11 | 0.72% |
| ชั้นกลาง | 21.31 | 23.12 | ▲ 1.81 | 8.49% |
| ชั้นนอก | 29.23 | 25.83 | ▼ -3.40 | -11.63% |
หมายเหตุ: ค่าพื้นที่ชั้นกลาง ปี 2567–2568 ปรับปรุงแล้ว (วันที่ 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569) หลังพบว่าสูตรคำนวณอัตราเร็วช่วงเพชรเกษมชั้นกลาง (ราชพฤกษ์–วงเวียนใหญ่) ใช้เวลาของช่วงชั้นนอก ทำให้ค่าต่ำเกินจริง (ขาเข้า 2568: 20.90 → 22.20; ขาออก 27.14 → 28.45)
ข้อค้นพบเชิงสถิติที่สำคัญ (Key Findings)
- พื้นที่ชั้นใน: การจราจรหนาแน่นต่อเนื่อง — อัตราเร็วเฉลี่ยช่วงเร่งด่วนทิศทางขาเข้า (เฉลี่ยเช้าและเย็น) 15.44 กม./ชม. ใช้เวลาเดินทาง 38.86 นาทีต่อ 10 กม.
- พื้นที่ชั้นกลาง: เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.49 จากปี 2560 (21.31 → 23.12 กม./ชม.) และเพิ่มขึ้นจาก 22.20 ในปี 2568 ทั้งนี้ ชุดถนนที่มีข้อมูลปี 2569 ไม่เท่ากับปีก่อนหน้าและเป็นข้อมูลถึงเดือนตุลาคม จึงควรตีความด้วยความระมัดระวัง
- พื้นที่ชั้นนอก: ลดลงมากที่สุดร้อยละ 11.63 เมื่อเทียบกับปี 2560 (หมายเหตุ: ตั้งแต่ปี 2567 เพิ่มการสำรวจถนนพหลโยธิน (ส่วนปลาย) ในโซนนี้)
- ปี พ.ศ. 2564 (การระบาดของโรคโควิด-19): อัตราเร็วเฉลี่ยสูงสุดในรอบ 10 ปีในทุกโซน ซึ่งสอดคล้องกับปริมาณรถที่ลดลง
- ทิศทางขาออกมีอัตราเร็วสูงกว่าขาเข้าในทุกโซน: ชั้นใน +1.15 · ชั้นกลาง +6.36 · ชั้นนอก +9.37 กม./ชม. (ช่วงเร่งด่วน เฉลี่ยเช้าและเย็น)
ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
- เร่งรัดการพัฒนาโครงข่ายระบบขนส่งสาธารณะสายรอง (Feeder)
- บูรณาการจุดเชื่อมต่อการเดินทางหลายรูปแบบ (Multi-modal)
- ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการจราจรอัจฉริยะ (Smart Traffic) ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และระบบควบคุมสัญญาณไฟจราจรแบบอัตโนมัติ (Area Traffic Control: ATC)
- ส่งเสริมการพัฒนาพื้นที่จุดจอดแล้วจร (Park & Ride)
- มาตรการเฉพาะพื้นที่ชั้นนอก: เพิ่มความถี่ของบริการขนส่งสาธารณะในพื้นที่ชั้นนอก
เกี่ยวกับผู้วิเคราะห์ข้อมูล
© Prapawadee Wachiraput
สำนักการจราจรและขนส่ง · กรุงเทพมหานคร
Statistics & Research Group, Policy & Planning Division,
Traffic and Transportation Department, Bangkok Metropolitan Administration
นักวิชาการสถิติ ระดับชำนาญการ ที่มุ่งเน้นการนำข้อมูลและวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Data Science) มาประยุกต์ใช้กับงานนโยบายภาครัฐ โดยเฉพาะด้านการจราจรและขนส่ง สนใจการวิเคราะห์เชิงพื้นที่ (Spatial Analytics), การออกแบบโครงการวิจัย, และการเล่าเรื่องด้วยข้อมูล (Data Storytelling) เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายของกรุงเทพมหานครให้มีประสิทธิภาพและโปร่งใส